Webinar probleemgedrag: angst en apathie in tijden van Corona

Trimbos onderzoekers binnen het Sociale Isolatie deelproject over kwetsbare ouderen hebben bijgedragen aan een webinar over het effect van de Corona-maatregelen op verpleeghuisbewoners. Het onderzoek signaleert o.a. een toename van gedragsproblemen bij bewoners in deze periode. Het CCE, de NIP sectie Ouderenpsychologie, en de PGD Psychologische expertise voor de ouderenzorg slaan in dit webinar de handen ineen zodat probleemgedrag in zorginstellingen beter herkend, begeleid en behandeld kan worden: https://www.psynip.nl/het-nip/lid-worden/ledenvoordelen/nip-webinars/nip-webinar-probleemgedrag-angst-en-apathie-in-tijden-van-corona/.

De webinar vond plaats op donderdag 19 november 2020.

Webinar sociale isolatie in het verpleeghuis

Trimbos onderzoekers binnen het Sociale Isolatie deelproject over kwetsbare ouderen hebben bijgedragen aan een webinar over de gevolgen van de coronacrisis en het bezoekverbod voor zowel bewoners, zorgmedewerkers, als familieleden. Onderwerpen als eenzaamheid, gezondheid versus kwaliteit van leven, en probleemgedrag komen in deze webinar aan bod. De resultaten worden vanuit verschillende perspectieven gepresenteerd: https://www.trimbos.nl/kennis/ouderenpsychiatrie-nkop/nkop-najaarswebinars

De webinar vond plaats op donderdag 29 oktober 2020.

Eerste resultaten van het POLAR project

Onderzoek naar effecten van corona-maatregelen bij patiënten met cognitieve stoornissen en hun naasten
De coronapandemie is niet alleen een groot gezondheidsprobleem op zichzelf, maar de maatregelen zorgen ook voor veel uitdagingen in het dagelijks leven. Mensen met cognitieve stoornissen en dementie worden dubbel geraakt. Aan de ene kant lopen zij risico op een ernstige verschijningsvorm van de infectie. Aan de andere kant worden zij extra hard geraakt door beperkende maatregelen. Er is veel aandacht voor de situatie van mensen in het verpleeghuis. Maar het merendeel van de mensen met dementie leeft thuis. Omdat formele zorg tijdens corona werd afgeschaald, moest een groot deel opgevangen worden door informele zorg: de mantelzorger. In Frontiers in Psychiatry publiceert Alzheimercentrum Amsterdam een studie die de psychosociale effecten bij patiënten en hun naasten in kaart bracht.

Psychosociale effecten van coronamaatregelen
De studie laat zien dat sociale isolatie en psychologische en gedragsproblemen voorkwamen bij een aanzienlijk deel van de patiënten. Patiënten, en hun naasten, maakten zich veel zorgen dat de patiënt cognitief sneller achteruit zou gaan. Dit is niet alleen het geval bij patiënten met cognitieve stoornissen, maar ook bij deelnemers waarbij het cognitief functioneren normaal is (zogenaamde subjectieve klachten). Het stoppen van formele zorg, een toename in psychologische problemen en het ervaren van sociale isolatie zijn belangrijke risicofactoren voor een hogere belasting van naasten en voor zorgen ten aanzien van cognitieve achteruitgang.

Eerste resultaten van POLAR project
De studie is het eerste resultaat van het project genaamd POLAR (Psychosocial effects of Corona in Alzheimer’s disease). Wiesje van der Flier en Ingrid van Maurik ontvingen vorige maand een COVID-19 beurs van ZonMw voor dit POLAR project. Met deze beurs kunnen zij onderzoek naar de effecten van de coronamaatregelen bij patiënten met cognitieve stoornissen en hun naasten voort te zetten (lees hier verder – https://www.alzheimercentrum.nl/subsidie-effecten-coronamaatregelen/). Alzheimercentrum Amsterdam bundelt hiervoor de krachten met Alzheimer Nederland, Pharos en Hersenonderzoek.nl. Ze onderzoeken wat de psychosociale effecten zijn, kijken naar cognitieve achteruitgang als gevolg van het wegvallen van zorg en structuur door de corona maatregelen en kijken naar het effect op zorggebruik. Een belangrijk onderdeel van POLAR is dat de bevindingen naar de praktijk worden gebracht via webinars, infosheets en een proeftuin. Daarbij hebben we veel oog voor diversiteit. 

Deelnemen?
Het onderzoek naar de effecten van de coronamaatregelen op patiënten met cognitieve stoornissen loopt tot 2022. Wilt u deelnemen aan onderzoek? Dan kunt u zich aanmelden via www.hersenonderzoek.nl of door te mailen naar onlineADC@amsterdamumc.nl .

Coronatips van en voor mantelzorgers

Tijdens de eerste corona-lockdown had Freek Gillissen, verpleegkundig consulent dementie van het Alzheimercentrum Amsterdam, veel contact met mensen met dementie en hun naasten. ‘Meteen na de lockdown kwamen de mails en telefoontjes. Mensen vertelden over hun problemen én over de oplossingen.’ Freek deelt hier zijn belangrijkste tips: Coronatips van en voor mantelzorgers.

Rapport over de ervaringen van mantelzorgers met een migratieachtergrond online

Mantelzorg verlenen aan een naaste met dementie heeft betekenis voor beide partijen. Mantelzorgers kunnen veel voldoening ervaren. Tegelijkertijd is juist bij dementie de belasting van mantelzorgers erg groot. Om allerlei redenen is die belasting in sommige culturele minderheden nog groter. Dit project rapport door Pharos onderzoekers Carolien Smits, Roshnie Kolste en Teuni Wolters beschrijft de ervaringen van mantelzorgers met een migratieachtergrond die zorgen voor een naaste met dementie gedurende de COVID-19 maatregelen in het voorjaar van 2020. Vindt het rapport hier: De corona-ervaringen van mantelzorgers met een migratieachtergrond die zorgen voor naasten met dementie.

Nieuwsbericht: Oud en eenzaam tijdens COVID-19

Op 9 oktober heeft het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde een nieuwsbericht gemaakt over onze eerder gepubliceerde project resultaten (JAMDA, Van der Roest et al.) van het project onderzoek in verzorgings- en verpleeghuizen tijdens de eerste lockdown. De resultaten laten zien dat het strikte bezoekverbod leidde tot eenzaamheid en een slechter gemoed onder bewoners. De bijdrage is te vinden op: https://www.ntvg.nl/artikelen/nieuws/oud-en-eenzaam-tijdens-covid-19.

Sociale Vraagstukken: Vorige lockdown was te rigoureus, voor sommigen.

Danny de Vries, Jeannette Pols, Julia van Weert en Amade M’charek hebben een aantal grote lijnen van de onderzoeksbevindingen gepubliceerd in het tijdschrift Sociale Vraagstukken.

In dit tijdschrift publiceren en debatteren onderzoekers en deskundigen over maatschappelijke kwesties. We beargumenteren dat het overheidsbeleid in de vorige lockdown te eenzijdig gericht was op het voorkómen van besmetting en chaos op de IC’s. Aandacht voor kwetsbare sociale netwerken en de kwaliteit van leven ontbrak, met onnodige angst tot gevolg. Met een mogelijk nieuwe lockdown op komst, moet dat anders nu. Zie: https://www.socialevraagstukken.nl/vorige-lockdown-was-te-rigoureus-voor-sommigen/

Powerpoint COVID-19 stress, anxiety and resilience in migrant carers

De ervaringen van mantelzorgers met een migratieachtergrond krijgen een podium op het 30e online congres van Alzheimer Europe. Carolien Smits, Roshnie Kolste en Teuni Wolters presenteren daar de ervaringen van deze mantelzorgers met de Coronamaatregelen tijdens de eerste COVID-19 golf.

Hierbij de powerpoint:

Coronatijden gaat uitbreiden: Maatschappelijke Dynamiek, POLAR en Kwetsbaar in Amsterdam

Het coronatijden.nl platform gaat binnenkort uitbreiden met informatie en bevindingen van een drietal nieuw gefinancierde projecten rondom het thema sociale kwetsbaarheid en hulpverlening. We zijn blij met deze nieuwe impuls om de site te blijven draaien. Stay tuned!

  • De maatschappelijke dynamiek van de COVID-19 pandemie (Sociologie UvA/EUR) onderzoekt de sociologische consequenties van de COVID-19 pandemie voor werk en inkomen, onderwijs, sociaal-psychologisch welbevinden, en onderlinge solidariteit en vertrouwen. Het project gaat  op zoek naar maatschappelijke scheidslijnen, zal kwetsbare groepen identificeren, en beleidsstrategieën formuleren voor het versterken van veerkracht van personen, organisaties en samenleving.
  • POLAR: Psychosociale effecten van Corona bij de ziekte van Alzheimer (Alzheimercentrum Amsterdam/Amsterdam UMC) kijkt naar de effecten van de pandemie op gedrag en stemming, functioneren, en belasting van mensen met Alzheimer en hun naasten, alsook zorgconsumptie. Het project identificeert ook de meest kwetsbare subgroepen. Op basis daarvan zullen toepasbare informatie-producten worden ontwikkelt.
  • Kwetsbaar in Amsterdam: De organisatie en effecten van de ondersteuning van kwetsbare groepen tijdens en na de corona-crisis  (School of Business and Economics VU/GGD Amsterdam/Leger de Heils Amsterdam/HVO/Querido/De Regenboog) heeft als doel om inzicht te krijgen in de gevolgen van de coronacrisis voor verschillende kwetsbare groepen in de regio Amsterdam. Het project gaat onderzoeken hoe hulp verleend is en hoe hulpverlening op midden- en lange termijn georganiseerd kan worden. Dit project besteedt expliciet aandacht aan de ethische dilemma’s bij hulp aan kwetsbare groepen.

Paradox: corona heeft ook positieve kanten voor daklozen

Resultaten van de project studie onder dak- thuislozen zijn gepubliceerd in het vakblad Sozio voor sociale professionals en het sociale domein. Trimbos onderzoekers onder leiding Michel Planije en Christien Muusse spraken in zes gemeenten met 12 dakloze cliënten van verschillende voorzieningensoorten: nachtopvang, doorstroomvoorziening en 24-uursopvang. De resultaten leveren een paradoxaal beeld op. De coronacrisis heeft namelijk zowel negatieve als positieve gevolgen voor mensen die gebruik maken van de maatschappelijke opvang. Voor de link naar het vakblad, zie

https://www.sozio.nl/paradox-corona-heeft-ook-positieve-kanten-voor-daklozen/1029179

Kwetsbare ouderen kunnen niet deelnemen aan coronaversoepelingen

Covid-19 leidt ertoe dat kwetsbare ouderen buitengesloten dreigen te raken. Ook sinds de versoepeling van de coronamaatregelen staat hun dagelijks leven nog steeds in het teken van beperkingen en voorzichtigheid. Ongelijkheid dreigt ook doordat zij minder ingewijd zijn in het digitaal communiceren. Dit betogen Natashe Lemos Dekker, Merel van Schravendijk, Annelies Christiani, Carolien Smits, Saskia van Geel, en Rose Doolan – project onderzoekers aan de Universiteit van Amsterdam, de Hogeschool van Amsterdam, het Ben Sajet Centrum en Pharos – in het online tijdschift Sociale Vraagstukken. De tekst is hier te vinden:

Danny de Vries shares some of the research findings at UvA Graduate School Kick-off Event 2020-2021

“The COVID-19 Pandemic: Why does it matter? What does it change? What should we learn from it?” This was the theme of the kick-off event of the Graduate School of the Social Sciences of the University of Amsterdam for the upcoming study year this past August 28th. Speakers elucidated what we know – apart and together as the social sciences – and how we – students, scholars and (future) social scientists – can try to grasp and understand the current situation and navigate the challenges it poses to society. As part of this, Dr. De Vries shared some of the social isolation project’s results. The video can be seen starting at 32:00 minutes.

Published results: In and outside the nursing home: On the (im)possibilities of meaningful contact while being held apart

Results from the qualitative subproject on older people have published a piece in the science and technology blog journal Somatosphere. The piece shares the stories of two people: Catherine, who experiences loneliness, not being allowed to leave her room in the institution she lives in, and Ben, who feels the loss and grief of not being allowed to visit his wife Lise, who suffers from dementia, in the nursing home. Their stories illustrate the hardships of staying in touch when a strong physical barrier separates life inside the home from life outside. The auhors question how this renewed boundary delineation challenges ways of being engaged with the world and each other. Find the post here: http://somatosphere.net/2020/in-and-outside-the-nursing-home.html/

Published results: Loneliness and mental health during the COVID-19 pandemic: A study among Dutch older adults

Project results of the subproject on older people have been published in the international journal of Gerontology, series B. The study shows the impact of the Dutch policy to keep citizens physically distanced on 1,679 Dutch community-dwelling participants aged 65 to 102 years old comprising a longitudinal online panel. Data were collected in May 2020, i.e., two months after the implementation of the measures, and earlier in October and November 2019. Results show that while loneliness of older people increased, mental health remained roughly stable. The policy measures for physical distancing did not cause much social isolation but personal losses, worries about the pandemic, and a decline in trust in societal institutions were associated with increased mental health problems and especially emotional loneliness. Find the full study results here: https://doi.org/10.1093/geronb/gbaa111.

Infographic over kwetsbare ouderen & mantelzorgers

Één van onze partners het Ben Sajet Centrum heeft een prachtige infographic gemaakt over hun kern bevinden van hun onderzoek: De impact van de coronamaatregelen op kwetsbare ouderen & mantelzorgers.

Tevens hebben de onderzoekers Natashe Lemos Dekker, Laura Vermeulen en Jeannette Pols een zeer aangrijpend artikel gepubliceerd in Somatosphere over de ervaringen van ouderen in hun onderzoek:

In and outside the nursing home: On the (im)possibilities of meaningful contact while being held apart

http://somatosphere.net/2020/in-and-outside-the-nursing-home.html/

Conclusies bekend!

Met 39 auteurs en een hoop revisies is het eindrapport eindelijk klaar. Het gehele rapport is te downloaden op de hoofdpagina eveneens is daar ook de samenvatting en de aanbevelingen te vinden. Komende week komt er ook een webversie beschikbaar evenals de webversies voor de sub projecten (al beschikbaar in gehele rapport).

Lees ook het officiële persbericht op de website van de Universiteit van Amsterdam:

‘We zitten niet meer in hetzelfde schuitje’

De impact van lockdown en versoepeling op kwetsbare groepen:

https://www.uva.nl/content/nieuws/persberichten/2020/07/we-zitten-niet-meer-in-hetzelfde-schuitje.html

Resultaten zelfstandige wonende ouderen tijdens het hoogtepunt van de coronacrisis bekend.

Vanmiddag is op de UvA website de resultaten van de impact van sociale isolatie op zelfstandige wonende ouderen bekend gemaakt. Deze doelgroep is onderdeel van het sub-onderzoeksproject Oudere in Nederland (survey onderzoek) waar met behulp van het LISS panel (Langlopende Internet Studies voor de Sociale wetenschappen) onderzoek is gedaan naar hun ervaringen met sociale isolatie. Het artikel Gemiddeld komen zelfstandig wonende ouderen goed de crisis door, maar wel verschil tussen groepen is hier terug te lezen en bevat tevens een beleidsbrief om te downloaden:

https://www.uva.nl/shared-content/faculteiten/nl/faculteit-der-maatschappij-en-gedragswetenschappen/nieuws/2020/07/de-coronacrisis-en-zelfstandig-wonende-ouderen.html

Sonar-Global Webinar gemist? Kijk hem terug!

Heb je de Sonar-Global Webinar gemist? Kijk hem dan nu terug!

Sonar-Global is een internationale organisatie van Sociale wetenschappers die onderzoek doen naar infectie ziektes en antibiotica resistentie die gesubsidieerd wordt door de Europese Commissie. 29 Mei hadden zij een webinar georganiseerd over de kwetsbaarheid in de tijd van COVID-19 waar ons project gepresenteerd werd door dr Danny de Vries. De webinar werd in het Engels gegeven en is terug te kijken via de onderstaande link:

Interview door de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving

Blogreeks: In het oog van de storm: De grenzen van digitale zorg, interview met Jeannette Pols

Raadslid en hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam Jeannette Pols is geïnterviewd door Marlies Hanifer van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving over de tussentijdse resultaten van het project. Lees hier het interview terug:

https://www.raadrvs.nl/actueel/weblog/weblog/2020/blogreeks-in-het-oog-van-de-storm-interview-met-jeannette-pols

Het Parool spreekt over de tussentijdse resultaten

UvA-onderzoekers: ‘Zorg krijgen tijdens lockdown lastig voor nieuwe gevallen’ door Raounak Khaddari:

Te samen met de publicatie van de tussentijdse resultaten is er ook een mooie artikel geschreven in het Parool over het project. Je kan hem hier vinden:

https://www.parool.nl/amsterdam/uva-onderzoekers-zorg-krijgen-tijdens-lockdown-lastig-voor-nieuwe-gevallen~b21eca46/

Tussentijdse resultaten bekend / Preliminary findings shared

Inmiddels zijn de deelproject al een tijdje bezig, contacten zijn gelegd, de eerste interviews zijn afgenomen, vragenlijsten worden driftig ingevuld. Voor een aantal deelprojecten betekend dat er genoeg data binnen is gekomen om al over tussentijdse resultaten te spreken!

Project brede resultaten samengevat:

Lees ook het persbericht op de UvA website:

https://www.uva.nl/content/nieuws/persberichten/2020/05/onderzoek-toont-hoe-coronamaatregelen-kwetsbare-groepen-hard-raken.html

Lees ook het nieuwsbericht in het Parool:

https://www.parool.nl/cs-b21eca46

De volgende deelprojecten hebben aanvullende informatie toegevoegd aan hun pagina’s

Project gepresenteerd op Sonar-Global Webinar

26 Mei 2020

Vrijdag 29 mei om 13:00 zal Danny de Vries iets vertellen over dit project via een webinar van het Europese Sonar-Global platform (www.sonar-global.eu). Sonar-global is een internationaal Horizon 2020 initiatief dat actieve participatie van sociale wetenschappen motiveert binnen onderzoek en praktijk rondom ziektuitbraken en antimicrobiële resistentie. Zoom link: https://bit.ly/2LZnPXf.

Tussentijdse resultaten gedeeld met het RIVM Outbreak Management Team (OMT)

15 Mei 2020

Project onderzoekers zijn hard bezig geweest met analyse van eerste resultaten binnen alles subprojecten en met een project brede integratie van conclusies. Op uitnodiging van ZonMw zijn de eerste resultaten al gedeeld met het Outbreak Management Team (OMT). Het OMT is een Nederlands adviesorgaan dat de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en de Ministeriële Commissie Crisisbeheersing (MCCb) adviseert bij de bestrijding van de COVID-19 epidemie. Een samenvatting van deze resultaten wordt binnenkort via een UvA persbericht gelinkt op deze site.

LISS panel survey voor ouderen 4 mei in het veld

20 April 2020.

Al voordat het project begonnen was zijn onderzoekers van de Vrije Universiteit, Universiteit van Amsterdam en Trimbos al bezig geweest om de eerste vragenlijst onder ouderen klaar te maken. Een 15 minuten vragenlijst zal afgenomen worden vanaf 4 mei. Eerste analyses zullen gedaan worden eind mei, waarna geleerde lessen van het kwalitatieve onderzoek meegenomen worden in een tweede ronde, die vooralsnog 1 juni het veld in gaat. De vragenlijst gaat in op veranderingen in het dagelijkse leven, ziektepercepties, ervaarde eenzaamheid en sociale contacten, activiteiten die worden gedaan om eenzaamheid te doorbreken, gezondheid, en vertrouwen in instituten.

Project gefinancierd door ZonMW

17 April 2020.

Als deel van een incidentele subsidie is het Sociale Isolatie project met hoge prioriteit gefinancierd. Een expert panel heeft na inventarisatie acht onderwerpen de hoogste prioriteit gekregen omdat ze mogelijk direct effect hebben op de volksgezondheid. Zie hier de aankondiging van alle gehonoreerde projecten:

https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eerste-gehonoreerde-onderzoeksprojecten-subsidieregeling-covid-19/